2. Vrijwilligers werven en bewustwording

Veiligheid in je vrijwilligersorganisatie begint al met het kiezen van goede vrijwilligers. Als je gaat werven, wees dan kritisch tijdens de sollicitatiegesprekken. Beter iemand afwijzen als je twijfelt, dan het risico lopen dat het misgaat. Wees duidelijk over je verwachtingen, ook naar bestaande vrijwilligers. Zorg dat iedereen de gedragscode tekent. En vraag altijd naar een Verklaring omtrent gedrag (VOG).

Voor je vrijwilligersorganisatie zoek je vaak nieuwe vrijwilligers. Er is altijd wel wat te doen. Tegelijkertijd is het heel belangrijk om zorgvuldig te zijn. Want iemand die in de fout gaat, kan grote schade aanrichten. Allereerst bij een deelnemer, maar ook bij de organisatie. Plegers maken bewust misbruik van het vertrouwen bij vrijwilligers-organisaties. Zorg daarom voor een goede werving en selectie. Als je dat doordacht en kritisch doet, kun je een hoop problemen voorkomen. Lees alvast deze tips voor het aanstellingsbeleid. Let verder op het volgende:

De vacature

Zet bij een vacature dat een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en het tekenen van een gedragscode verplicht zijn. En wees selectief. Je mag best uitstralen dat het moeite om bij jouw organisatie aan de slag te gaan. Jullie nemen het werken met minderjarigen en/of mensen met een verstandelijke beperking serieus.

De kennismaking

Voer een kennismakingsgesprek. Bespreek de taken, beschikbaarheid, verwachtingen en andere praktische zaken. Geef duidelijk aan wat de afspraken in de gedragscode zijn en dat de kandidaat zonodig een VOG moet aanvragen.

De proefperiode

Laat de vrijwilliger een paar keer meedraaien. Bespreek met andere vrijwilligers hoe dat bevalt. 

De evaluatie

Bespreek met de nieuwe vrijwilliger hoe de proefperiode is bevallen. Als je niet met hem of haar verder wilt, kun je dat gewoon zeggen. Leg ook kort uit waarom. Maak duidelijk dat je het gevoel hebt dat diegene niet geschikt is om te werken met minderjarigen. Als de vrijwilliger wel bevalt is het tijd om de  afspraken door te nemen. Zorg dat hij of de vrijwilligersovereenkomst en gedragscode tekent. Vraag een VOG aan. Je kunt dit onderdeel maken van een welkomstpakket met informatie en misschien een welkomstcadeautje. De vrijwilliger krijgt het en zet zijn handtekening onder de VOG en gedragscode.

Aandacht

Voor veel vrijwilligers is het onderwerp nieuw. Praten over seksueel misbruik is meestal niet het eerste dat nieuwe vrijwilligers doen. Zorg er daarom voor dat het thema geregeld op de agenda staat. Bijvoorbeeld in de vorm van een thema-avond of een training. Praat regelmatig met vrijwilligers over wat ze meemaken.

 

Zorg ervoor dat iedereen in je organisatie die met minderen, jongeren of mensen met een verstandelijke beperking werkt, een VOG (Verklaring omtrent gedrag) heeft. Niet alleen nieuwe vrijwilligers, maar ook degenen die al langer actief zijn. Door de VOG standaard te vragen, vergroot je de veiligheid. En dat is voor iedereen een prettig gevoel. Want als iemand geen VOG krijgt, weet je dat hij of zij al eens veroordeeld is voor een zedendelict. Als iemand een VOG heeft, hoeft dat  niet te betekenen dat hij nooit met Justitie in aanraking is geweest. Maar een VOG aanvragen voor vrijwilligers laat wel zien dat je als vrijwilligersorganisatie bewust bezig met het zorgen voor een zo veilig mogelijke omgeving. En dat schrikt de mensen die verkeerde dingen willen doen in veel gevallen wel af. Vraag de VOG aan op gratisvog.nl

Het is niet zo makkelijk om te besluiten om gedrag van een ander te melden. Want dan beoordeel je gedrag en het voelt alsof je dan ook over een ander oordeelt. Toch is het heel belangrijk dat je met je teamgenoten kunt praten over gedrag en over je twijfels daarover. Hoe begeleiden jullie je vrijwilligers? Hebben jullie geregeld of af en toe gesprekken met hen over hoe het gaat of over specifieke onderwerpen? Sluit aan bij wat je al doet en bouw daarin ruimte om te praten over gedrag, over ‘niet pluis gevoelens’ en hoe je daarmee omgaat.

Oefening met drempels

Wat maakt het praten over je twijfels zo moeilijk? Seksueel grensoverschrijdend gedrag is een moeilijk onderwerp. Iedereen ervaart drempels om er over te spreken. Een manier om de verschillende houdingen binnen je vrijwilligersteam aan de orde te stellen is via een oefening met stellingen.